TBMM’DEN DİJİTAL DÜNYAYA BÜYÜK AYAR: 15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA YASAK, OYUNLARA SIKI DENETİM!
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan yeni düzenleme ile dijital mecralarda hem aileleri hem de gençleri yakından ilgilendiren köklü bir değişim süreci resmen başlatıldı. Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile birlikte, özellikle 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımı konusunda radikal kararlar alındı. TBMM çatısı altında yasalaşan bu düzenleme, internet ortamında çocukların korunmasını merkezine alırken, platformların uyması gereken kuralları ve bu kurallara aykırı hareket edenlere uygulanacak kademeli yaptırımları en ince ayrıntısına kadar belirledi.
15 Yaş Sınırı ve Dijital Güvenlik Kalkanı
Yeni düzenlemenin en çarpıcı maddesi, sosyal ağ sağlayıcılarının artık 15 yaşını doldurmamış çocuklara doğrudan hizmet sunmasını yasaklıyor olması. Bu sadece kağıt üzerinde kalan bir yasak değil; sosyal ağ sağlayıcılar artık bu kurala uymak için yaş doğrulama sistemlerini entegre etmek ve gerekli her türlü teknik tedbiri almakla yükümlü kılındı. Sadece 15 yaş altı değil, 15 yaşından büyük olup 18 yaşın altında olan çocuklar için de platformların "ayrıştırılmış" ve güvenli hizmetler sunması zorunlu hale getirildi. Sosyal ağ sağlayıcılar, bu kapsamda aldıkları tüm güvenlik önlemlerini kendi web sitelerinde şeffaf bir şekilde yayınlamak zorunda.
Ebeveynlerin dijital dünyada çocuklarını korumasına yardımcı olacak mekanizmalar da kanunla garanti altına alınıyor. Platformlar, anne ve babaların hesap ayarlarını çocuklarının yaşlarına ve ihtiyaçlarına göre yapılandırabileceği, satın alma, kiralama veya ücretli üyelik gibi finansal işlemleri onaya bağlayabileceği, hatta internette geçirilen süreyi kısıtlayabileceği kullanıcı dostu ebeveyn kontrol araçlarını sunmakla yükümlü. Ayrıca, dijital dünyada çocukları hedef alan aldatıcı reklamların önlenmesi için de sosyal ağların sorumluluğu net bir şekilde çizildi.
"Hızlı Müdahale" ve Ekonomik Yaptırımlar
Düzenleme sadece kural koymakla yetinmiyor, bu kurallara uyulmaması durumunda uygulanacak "kademeli yaptırımları" da bir disiplin aracı olarak öne çıkarıyor. Özellikle Türkiye’den günlük erişimi 10 milyonu aşan büyük sosyal ağ sağlayıcılar için süreç oldukça sıkı tutuluyor. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, hukuka aykırı içeriğin kaldırılması veya erişiminin engellenmesi kararları verildiği anda, platformlar bu kararı en geç bir saat içinde uygulamak zorunda.
Eğer platformlar bu yükümlülükleri 30 gün içinde yerine getirmezse, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı tarafından Türkiye’deki gerçek ve tüzel kişilerin bu sosyal ağlara reklam vermesi yasaklanacak. Bu yasak, yeni reklam sözleşmesi kurulmasını ve para transferi yapılmasını engelleyen ciddi bir ekonomik yaptırım olarak öne çıkıyor. Reklam yasağı kararının ardından üç ay geçmesine rağmen yükümlülükler yerine getirilmezse, BTK Başkanı internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabiliyor. Eğer bu adım da sorunu çözmezse ve 30 gün içinde durum düzelmezse, bant genişliği yüzde 90 oranına kadar daraltılabiliyor. Bu, platformun Türkiye’de adeta "kilitlenmesi" anlamına gelen, dijital dünyadaki en ağır yaptırımlardan biri.
Oyun Platformlarında Yeni Bir Devir
Kanun, sadece sosyal medya devlerini değil, oyun dünyasını da baştan aşağı değiştiriyor. Düzenlemeyle birlikte "oyun", "oyun dağıtıcı", "oyun geliştirici" ve "oyun platformu" kavramları hukuki bir tanıma kavuştu. Artık hiçbir oyun platformu, usulüne uygun şekilde derecelendirilmeyen içerikleri kullanıcılarına sunamayacak. Eğer bir içerik derecelendirilmemişse, platform bunu en yüksek yaş kriterine göre sınıflandırmak zorunda kalacak.
Yurt dışı kaynaklı oyun platformları için de "muhatap bulma" sorunu ortadan kaldırılıyor. Türkiye’den günlük erişimi 100 bini aşan yabancı platformlar, BTK ve diğer adli makamların tebligatlarına yanıt verebilecek, yükümlülüklerini takip edecek bir temsilciyi Türkiye’de bulundurmakla zorunlu tutuldu. Oyun platformları da tıpkı sosyal ağlar gibi, çocukların güvenliği için ebeveyn kontrol araçlarını sunmak ve BTK’nın talep ettiği kurumsal yapıya dair her türlü belgeyi 15 gün içinde iletmekle sorumlu. |
